นักวิทยาศาสตร์หญิงผู้ถูกลืม “ยูนิซ ฟูต” ทำนายภาวะโลกร้อนเมื่อ 160 ปีก่อน แต่โลกเพิ่งรู้จักของชื่อเธอ

ผู้บุกเบิกที่โลกลืม! ผู้หญิงคนแรกที่ทำนายภาวะโลกร้อน “ยูนิซ ฟูต” (Eunice Foote) คือนักวิทยาศาสตร์คนแรกที่เสนอแนวคิดว่าแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) มีความสามารถในการกักเก็บความร้อน และการเพิ่มขึ้นของแก๊สนี้ในชั้นบรรยากาศจะทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้น ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของวิทยาศาสตร์ภูมิอากาศในปัจจุบัน

ผลงานถูกนำเสนอโดยผู้ชาย ในปี 1856 เธอได้เขียนผลงานวิจัยชื่อ “Circumstances affecting the heat of the sun’s rays” (ปัจจัยที่ส่งผลต่อความร้อนจากรังสีดวงอาทิตย์) แต่เนื่องจากธรรมเนียมปฏิบัติในยุคนั้นที่ไม่อนุญาตให้ผู้หญิงนำเสนอผลงานทางวิทยาศาสตร์ด้วยตนเอง ผลงานของเธอจึงถูกอ่านโดยศาสตราจารย์โจเซฟ เฮนรี (Joseph Henry) เลขาธิการของสถาบันสมิธโซเนียน (Smithsonian Institution)

การทดลองที่เรียบง่ายแต่ทรงพลังของเธอใช้เพียงหลอดแก้วสองหลอด ภายในบรรจุอากาศธรรมดาหนึ่งหลอด และอีกหลอดบรรจุแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ จากนั้นนำไปตากแดดและใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดอุณหภูมิ เธอพบว่าหลอดที่บรรจุคาร์บอนไดออกไซด์มีอุณหภูมิสูงกว่าและใช้เวลานานกว่าในการเย็นลง ทำให้เธอสรุปได้ว่าแก๊สชนิดนี้สามารถดูดซับและกักเก็บความร้อนได้

แม้ว่าการค้นพบของเธอจะตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ แต่ผลงานของเธอกลับถูกมองข้ามถูกลืมเลือนนานกว่า 150 ปี และไม่ได้รับการจดจำอย่างกว้างขวาง ในขณะที่จอห์น ทินดอลล์ (John Tyndall) นักวิทยาศาสตร์ชายชาวไอริช ได้ทำการทดลองคล้ายกันในอีก 3 ปีต่อมา และได้รับเครดิตว่าเป็นผู้ค้นพบหลักการเรือนกระจกเป็นคนแรก ซึ่งชื่อของยูนิซ ฟูตเพิ่งกลับมาเป็นที่รู้จักอีกครั้งในศตวรรษที่ 21 นี้เอง