ไม่ใช่แค่มีชีวิตยืนยาว แต่ต้องมีชีวิตที่ “ดี” ปรัชญาจากแพทย์ผู้มีอายุ 105 ปี

การมีชีวิตยืนยาวและอ่อนเยาว์ไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน แต่เป็นความจริงที่ ดร. ชิเกอากิ ฮิโนฮาระ แพทย์ชาวญี่ปุ่นผู้มีอายุถึง 105 ปี ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้ว ด้วยการใช้ชีวิตที่เต็มไปด้วยพลังและความหมาย แม้ในวัย 101 ปี ท่านยังคงบินไปนิวยอร์กเพื่อบรรยาย และยังคงทำงานในฐานะแพทย์จนกระทั่งสิ้นชีวิต

ดร. ฮิโนฮาระ ได้แบ่งปันเคล็ดลับการมีชีวิตที่ยืนยาวและมีคุณภาพไว้ในหนังสือชื่อ “Living Long, Living Good” โดยท่านเชื่อว่าวิถีชีวิตส่งผลต่ออายุขัยมากกว่าพันธุกรรมถึง 70% ซึ่งสอดคล้องกับการศึกษาของมหาวิทยาลัยโตเกียวที่พบว่าญี่ปุ่นมีจำนวนผู้สูงอายุเกิน 100 ปี มากที่สุดในโลก บทเรียนจากชีวิตของท่านสามารถสรุปได้เป็น 7 นิสัยสำคัญ ดังนี้

1. เคลื่อนไหวร่างกายอยู่เสมอ
การเคลื่อนไหวคือยาอายุวัฒนะที่ดีที่สุดในโลก ดร. ฮิโนฮาระ เชื่อว่าร่างกายจะเคยชินกับการใช้งาน ถ้าเราให้มันทำงานอยู่เสมอ มันก็จะทำงานได้เรื่อยๆ ท่านจึงแนะนำให้เพิ่มการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เช่น การเดินขึ้นบันไดแทนลิฟต์ หรือการยืดเส้นยืดสายขณะดูโทรทัศน์ โดยไม่จำเป็นต้องแบ่งเวลาไปออกกำลังกายอย่างจริงจัง

2. ไม่มีคำว่าเกษียณ
เมื่อคนเราหยุดทำงาน ก็เหมือนกับการหยุดพัฒนาตนเอง ดร. ฮิโนฮาระ ทำงานเป็นแพทย์จนอายุเกิน 100 ปี เพราะท่านรักในสิ่งที่ทำ ท่านเชื่อว่าการมีเป้าหมายและการได้ใช้ชีวิตอย่างมีประโยชน์ช่วยกระตุ้นทั้งร่างกายและจิตใจให้แข็งแรงอยู่เสมอ

3. มีเป้าหมายในชีวิต
การมีเหตุผลที่ต้องตื่นเช้าขึ้นมาในแต่ละวันเป็นสิ่งสำคัญ ดร. ฮิโนฮาระ พูดถึงแนวคิดเรื่อง “อิคิไก” ของชาวโอกินาวา ซึ่งหมายถึงจุดมุ่งหมายหรือคุณค่าในการใช้ชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการทำงาน งานอดิเรก หรือการช่วยเหลือผู้อื่น การมีเป้าหมายจะช่วยให้เรามีแรงบันดาลใจและรู้สึกตื่นเต้นกับชีวิตอยู่เสมอ

4. จัดการความเครียดและคิดบวก
ดร. ฮิโนฮาระ เชื่อว่าจิตใจที่มีความสุขจะนำไปสู่ร่างกายที่แข็งแรง ท่านแนะนำให้ทำสิ่งที่นำความสุขมาให้ เช่น ฟังเพลง ใช้เวลากับเพื่อน หรือทำกิจกรรมที่สร้างสรรค์ หลีกเลี่ยงความโกรธและความแค้น เพราะอารมณ์เหล่านี้ส่งผลเสียต่อสุขภาพอย่างร้ายแรง

5. พึ่งพายาให้น้อยลง
ถึงแม้ท่านจะเป็นแพทย์ แต่ ดร. ฮิโนฮาระ กลับเชื่อว่าคนส่วนใหญ่พึ่งพาการรักษาด้วยยาและการผ่าตัดมากเกินไป ท่านเชื่อมั่นในการดูแลสุขภาพแบบธรรมชาติ ผ่านการกินอาหารที่มีประโยชน์ การออกกำลังกาย และการมีทัศนคติที่ดีต่อชีวิตมากกว่า

6. แบ่งปันและช่วยเหลือผู้อื่น
การช่วยเหลือผู้อื่นคือการเติมพลังชีวิตให้กับตัวเอง ดร. ฮิโนฮาระ อุทิศชีวิตเพื่อการกุศลและการให้ความช่วยเหลือผู้คน การทำดีไม่ว่าจะเล็กน้อยแค่ไหน เช่น การเป็นอาสาสมัครหรือการช่วยเหลือเพื่อนร่วมงาน ก็จะทำให้เรารู้สึกเติมเต็มและมีความสุขในชีวิต

7. เรียนรู้ตลอดชีวิต
สมองที่หยุดเรียนรู้คือสมองที่เริ่มเสื่อม แม้ในวัย 100 ปี ดร. ฮิโนฮาระ ก็ยังคงเขียนหนังสือ บรรยาย และเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ท่านสนับสนุนให้ทุกคนอ่านหนังสือใหม่ๆ ลองทำสิ่งที่ไม่เคยทำมาก่อน และคงความอยากรู้อยากเห็นเกี่ยวกับโลกไว้เสมอ

นอกจาก 7 นิสัยนี้แล้ว การดูแลเรื่องอาหารการกินก็เป็นสิ่งสำคัญสำหรับ ดร. ฮิโนฮาระ ซึ่งมีหลักการที่เรียบง่ายและสมดุล ท่านจะเริ่มวันใหม่ด้วยกาแฟ นมหนึ่งแก้ว และน้ำส้มผสมน้ำมันมะกอกหนึ่งช้อนโต๊ะ ส่วนมื้อกลางวันมักจะเป็นแค่บิสกิตกับนม หรือบางครั้งก็ไม่ทานเลยหากงานยุ่ง สำหรับมื้อเย็นจะเน้นผัก ปลา และข้าว โดยจะทานเนื้อไม่ติดมันเพียงสัปดาห์ละสองครั้ง และปิดท้ายด้วยช็อกโกแลตดำเล็กน้อยเป็นของหวาน

ชีวิตและคำสอนของ ดร. ฮิโนฮาระ เป็นบทพิสูจน์ที่ชัดเจนว่าการมีอายุยืนยาวไม่ได้ขึ้นอยู่กับโชคชะตาหรือพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการลงมือทำตามแนวทางที่ถูกต้องและสม่ำเสมอในทุกๆ วัน และท่านก็เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า การมีชีวิตที่ยืนยาวอย่างมีคุณภาพนั้น ไม่ใช่แค่ความหวัง แต่เป็นสิ่งที่เราสามารถทำให้เป็นจริงได้ด้วยตัวเอง